Cmentarz

Dzień Wszystkich Świętych i przy tej okazji odwiedzanie cmentarzy, na których spoczywają nasi bliscy krewni nakłania nas do głębokiej refleksji nad minionym czasem. Jest także zachętą do tego żeby poznać dokładniej to co w minionym czasie się dokonało. Przedstawiając stan i wygląd obecny naszego cmentarza chcemy zwrócić uwagę odwiedzających stronę internetową naszej parafii na kilka ciekawych informacji dotyczących organizacji, powstania i obecnego wyglądu tej niewątpliwie pięknej nekropolii.

Do 1828 roku w Wyszatycach istniały dwa cmentarze, jeden wokół cerkwi p.w. Przemienienia Pańskiego a drugi wokół kościoła p. w. Św. Mikołaja. Na tych cmentarzach grzebano zmarłych stosownie do religii jaką wyznawali. Istnienie tych cmentarzy zostało udokumentowane w sprawozdaniach z wizytacji biskupich bpa. Tomasza Piaseckiego (1646r.) i bpa Wacława Sierakowskiego (1744r.) Ze względów sanitarnych a także praktycznych władze austriackie w 1828r. zdecydowały o urządzeniu jednego cmentarza na nowym miejscu poza obrębem świątyń. Ówczesny administrator parafii ks. o. Michał Pawłowski we współpracy z wójtem Mikitą Jaremcio i podwójcim Tomaszem Kalistem zajął się przeniesieniem cmentarzy na nową działkę na tzw. Przerwie. To wydarzenie zostało upamiętnione w 2008r. ufundowaniem tablicy pamiątkowej, która została umieszczona na obelisku przed wejściem na główną aleję cmentarza. Inicjatorami tego przedsięwzięcia byli: Ks. Proboszcz Andrzej Pokrywa i Tadeusz Kochanowicz niestrudzony badacz dziejów Wyszatyc. z ówczesnym sołtysem wsi Panem Władysławem Woźniakiem. Kilka osób udało się na okoliczny rekonesans do miejscowości gdzie takie obiekty już funkcjonowały, m.in.
w rodzinnej parafii ks. Proboszcza w Mrowli k/Rzeszowa. Ówczesny wójt gminy Żurawica Pan Jerzy Andrach dał przyzwolenie na podjęcie działań zmierzających do przygotowania projektu i rozpoczęcia budowy w czynie społecznym. Zagwarantował na wstępie wsparcie finansowe: do każdej złotówki zebranej przez mieszkańców dokładał 2 złotych z budżetu gminy. Danego słowa dotrzymał i w końcu października 2001r. zostały wykonane w czynie społecznym fundamenty kaplicy według projektu architekta Pana Bogusława Uchwata
z Przemyśla. Pomysł budowy kaplicy ujawnił w naszej miejscowości wielu przeciwników tego przedsięwzięcia ponieważ burzyło ono usankcjonowany tradycją sposób organizacji pogrzebów i likwidowało przetrzymywania ciała zmarłego w domu. Pomimo tego, zwolenników było znacznie więcej, a wraz z postępem prac budowlanych grono przeciwników zaczęło się znacznie zmniejszać. Budowa kaplicy przebiegała powoli ale systematycznie. Była to dodatkowa inwestycja, której wcześniej w budżecie gminy nie planowano. Dzięki wsparciu ówczesnych radnych z Wyszatyc: Tadeusza Kochanowicza i Krzysztofa Jarocha s. Stanisława oraz zaangażowaniu ówczesnego Wójta pana Piotra Tomańskiego inwestycja została ukończona i w październiku 2005r. obiekt został poświęcony i oddany do użytku. Z biegiem lat wszyscy mieszkańcy Wyszatyc zaakceptowali nowy sposób organizacji pogrzebów i nikt obecnie nie wyobraża sobie tego by ten smutny obrzęd nie odbywał się w kaplicy p.w. Wszystkich Świętych.

Widok ogólny cmentarza w Wyszatycach na pierwszym planie kaplica cmentarna

Wejście na główną aleję cmentarza: po lewej obelisk upamiętniający 100 rocznicę wysiedlenia mieszkańców Wyszatyc do Chocenia, po prawej obelisk upamiętniający 180 rocznicę założenia cmentarza.


Grób Maurycego Kraińskiego

Maurycy Kraiński, właściciel majątku w Wyszatycach (1804-1885), działacz gospodarczy i polityczny w Galicji, uczestnik powstania listopadowego, służył w korpusie gen. Józefa Dwernickiego (podporucznik). Konserwatywny polityk, dyrektor Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego we Lwowie, autor podręcznika rolnego dla szkół wiejskich, członek Komisji ds. Likwidacji Pańszczyzny w Galicji, współpracownik Agenora Gołuchowskiego Namiestnika Galicji, członek rady Nadzorczej Kolei Karola Ludwika, Wiceprezes Wydziału Krajowego(zastępca Księcia Leona Sapiehy i Jego najlepszy przyjaciel), uważany za chodzącą encyklopedię Galicji w sprawach sejmowych, członek Najwyższego Trybunału Państwowego w Wiedniu, odznaczony orderami: Leopolda i Żelaznej Korony. Na jego pogrzebie w dniu 10 stycznia 1885r. obecni byli czołowi przedstawiciele życia politycznego i gospodarczego Galicji z Księciem Adamem Sapiehą i Aleksandrem Dworskim na czele. Uroczystość pogrzebową prowadził ks. Kanonik Puzyna, późniejszy biskup diecezjalny krakowski.

Jeden z najstarszych nagrobków zmarłego wyznania greckokatolickiego z postaciami św. św. Olgi i św. Włodzimierza. Na uwagę zasługuje przechylone trzecie ramię krzyża. W zasadzie trzecie ramię powinno być przechylone w drugą stronę.

Krzyż na grobie proboszcz greckokatolickiego Ks. Maksymiliana Łukaszewicza, który posługę w Wyszatycach pełnił przez 52 lata (zm. w 1895r.) Po lewej stronie symboliczny grób zamordowanych w Charkowie żołnierzy pochodzących z Wyszatyc: por. rez. dra. m. med. Macieja Jarocha s. Andrzeja i sierż. rezerwy Piotra Jarocha s. Kazimierza. Po prawej stronie tablica z nazwiskami mieszkańców Wyszatyc poległych w II wojnie światowej.

Tablica z bliska

Nagrobek z czerwonego piaskowca Wojciecha Musaka, Wójta Wyszatyc w  latach 1912-1920